”Jak zostać królem” Toma Hopera  oraz „Czarny czwartek” Antoniego Krauzego to najlepsze filmy fabularne, jakie w ubiegłym roku gościły na naszych ekranach. W kategorii dokument zwyciężył film Wima Wandersa „Pina” . Tak zdecydował Klub Krytyków Filmowych działający przy Stowarzyszeniu Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Jury pod przewodnictwem Wandy Jesionowskiej przyznało po raz kolejny nagrody Syrena Warszawska dla najwybitniejszych dzieł krajowych i zagranicznych. W tym roku – jak wyjaśniła przewodnicząca jury – nie przyznano pierwszej nagrody w kategorii polski film fabularny, uznając, że wszystkie nominowane filmy były na dobrym, porównywalnym poziomie, ale  zabrakło filmu wyróżniającego się. „Czarny czwartek” A.Krauzego otrzymał II nagrodę.

Syrena jest najstarszą polską nagrodą filmową, przyznawaną od 1956 roku przez dziennikarzy – krytyków filmowych. Może ją otrzymać każdy film, niezależnie od gatunku, a więc fabularny, dokumentalny, oświatowy czy animowany. Podstawowym kryterium wyboru, zgodnie z założeniami twórców nagrody, pozostają walory artystyczne filmu oraz jego nowatorstwo. Nagroda ma charakter honorowy. Artyści otrzymują artystyczną grafikę z wizerunkiem Syreny.

Projektodawcą nagrody, jak przypomniała  Wanda Jesionowska, szefowa Klubu, był wybitny znawca filmu red. Jerzy Płażewski, który pisał na łamach tygodnika „Film” (nr 35 z 1957 roku) :  „Dwa lata temu namawiałem do utworzenia nagrody pod nazwą „Syrena”, przyznawanej przez krytyków polskich najlepszym filmom krajowym i zagranicznym. I oto wbrew wszelkim przeszkodom „Syreny” zostały przyznane już po raz drugi”. W jury zasiadali wówczas m.in. Stanisław Grzelecki, Aleksander Jackiewicz, Bolesław Michałek, Jerzy Płażewski i Krzysztof Teodor Toeplitz.

Za najlepszy film polski w pierwszej edycji  nagrody uznano krótkometrażowy dokument E. Skórzewskiego i J. Hoffmana „Uwaga, chuligani!”. Spośród dzieł zagranicznych wybrano filmy: „Cena strachu” (reż. H.-G. Clouzot, prod. Francja), „Mały uciekinier” (R. Ashley, M. Engel, R. Orkin, prod. USA), „Poławiacze krabów” (S. Jamamura, prod. Japonia). Przez ponad pół wieku nagrodę tę otrzymywali najwybitniejsi reżyserzy polscy i zagraniczni – m.in. A.Wajda, F.Fellini, E.Munk, K.Zanussi, N.Michałkow, R.Polański, I.Bergman, R.Altman czy J.Kawalerowicz.

Laureatami ubiegłorocznej edycji nagrody Syreny Warszawskiej – reaktywowanej po trzyletniej przerwie – zostali: Jerzy Skolimowski za „Essential killing” (najlepszy polski film 2010 roku, I nagroda) oraz Jan Jakub Kolski za „Wenecję” (II nagroda). W kategorii film zagraniczny nagrodę otrzymał Roman Polański, twórca filmu „Autor widmo” (prod. USA,  I nagroda).

(bam)