To więcej niż konkurs. To przestrzeń budowania środowiska opartego na rzetelności, kulturze języka i wzajemnej inspiracji.

O idei Nagrody, jej patronie oraz znaczeniu dla młodego pokolenia mediów w wywiadzie przeprowadzonym przez Iza Witkowska opowiada Adam Sęczkowski – pomysłodawca i sekretarz projektu.

Przeczytaj wywiad:

https://www.dziennikarzerp.pl/…/konkurs-z-charakterem…/

Nie zwlekaj i prześlij swoje zgłoszenie do 24 sierpnia 2026 r.!

#NagrodaIbisa #Ibis #SDRP #MłodziDziennikarze #Dziennikarstwo #Media #Konkurs #Rozwój #Pasja #KulturaSłowa #Polszczyzna #Warszawa #Mazowsze

Artykuł TERMIN ZGŁOSZEŃ PRZEDŁUŻONY DO 24 SIERPNIA 2026! pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednak w dobie komputerów takie powroty do przeszłości są atrakcyjne: warsztaty graficzne organizowane w muzeum dla dzieci (nawet w wieku przedszkolnym) cieszą się dużą popularnością, podobnie jak zajęcia introligatorskie, uczące jak samodzielnie reperować zniszczone wydawnictwa, a także typograficzne – dla młodzieży i dorosłych – polegające na ręcznym składaniu tekstu i odbijaniu projektu na prasie. Od 2010 roku Muzeum Drukarstwa w Cieszynie znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

W 2021 roku ta interesująca placówka, w której wszystkie eksponaty działają, mimo czasem sędziwego wieku – obchodziła 25. urodziny. Z tej okazji wykonałam okolicznościowy ekslibris z wizerunkiem wynalazcy druku: Johannesa Gutenberga. Zawdzięczamy mu skonstruowanie czcionek metalowych, aparatu do ich odlewania i wymiennych matryc. Opracował też kroje pism używanych do druku oraz podstawowe zasady składu tekstu. Filozof Francis Bacon uznał wynalazek druku za jedno z trzech przełomowych odkryć w dziejach świata (obok prochu i kompasu). Ekslibris dedykowałam panu Leszkowi Samińskiemu – kolekcjonerowi i popularyzatorowi znaków książkowych, wydawcy bibliofilskich tek graficznych, organizatorowi wystaw i mecenasowi sztuki, związanemu z Muzeum Drukarstwa w Cieszynie.

BEATA JOANNA PRZEDPEŁSKA

Artykuł Z teki ekslibrisów Beaty J. Przedpełskiej: Gutenberg pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Szczegóły

• Poniedziałek, 22 czerwca – godz. 11.00–15.00
• Wtorek, 23 czerwca – godz. 10.00–13.00
• Środa, 24 czerwca – bez zmian, godz. 15.00–17.00
• Czwartek, 25 czerwca – bez zmian, godz. 11.00–15.00
• Piątek, 26 czerwca – godz. 11.00–15.00

ZAPRASZAMY!

Artykuł Dodatkowe dni pracy biura OW SDRP pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

W 2022 roku Stowarzyszenie Ex-Libris Association w Wojwodinie ogłosiło Międzynarodowy Konkurs na Ekslibris dedykowany właśnie Kusturicy. Uczestnicy mogli nadesłać dowolną liczbę projektów, wykonanych w rozmaitych technikach graficznych. Jedyne ograniczenie dotyczyło wyłącznie formatu (15 × 15 cm). W jury zasiedli artyści i znawcy znaków książkowych, a obradom przewodniczyła Olgica Stefanović – sekretarz stowarzyszenia, artystka malarka i graficzka. Prace konkursowe trafiły do zbiorów najstarszej instytucji literatury, kultury i nauki w Serbii (Matica Srpska od 1864 roku mieści się w Nowym Sadzie), Muzeum Hercegowiny w Trebinje (są tam najcenniejsze zbiory archeologiczne, etnograficzne i artystyczne Hercegowiny), Kapor Gallery w miejscowości Mećavnik (Drvengrad), gdzie znajduje się wioska, wybudowana specjalnie na potrzeby filmu Kusturicy „Życie jest cudem”. Oczywiście również do kolekcji Ex-Libris Association Wojwodiny. Zakwalifikowano 135 prac 63 artystów z 20 krajów świata – w tym mój portret Emira Kusturicy. Prace zaprezentowano później w Centrum Kultury w mieście Sremski Karlovci oraz w Muzeum Hercegowiny w Trebinje. Co ciekawe, z inicjatywy Kusturicia wybudowano w latach 2011–2014 Andrićgrad – turystyczne „miasto w mieście” w Wiszegradzie, poświęcone nobliście Ivo Andriciowi. A moja praca magisterska na Wydziale Filologii Słowiańskiej UW była zatytułowana „Pejzaż w prozie Ivo Andricia”. Jak widać, łączy nas podziw dla dzieł słynnego pisarza.

Beata Joanna Przedpełska

Artykuł Beaty Joanny Przedpełskiej: Emir Kusturica pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Poprzednie Walne odbyło się w 2008 r. od 13 czerwca 2008 r. prezesem stowarzyszenia został Mariusz Zbigniew Zieliński. Z upływem lat pogarszała się sytuacja gospodarcza tytułów prasy lokalnej co skutkowało wypadnięciem z rynku szeregu z nich. Nieliczne założyły strony internetowe. Nastąpiło wśród nich rozwarstwienie sytuacji ekonomicznej. Urząd m.st. Warszawy, urzędy dzielnic w minimalnym stopniu zamieszczały ogłoszenia uznając Gazetę Wyborczą za prasę lokalną. W okresie epidemii COVID oraz wysokiej inflacji, która przyniosła wzrost kosztów usług, w tym w szczególności cen papieru obniżyły się nakłady prasy papierowej, a w niektórych przypadkach zaprzestano wydawania tytułów. Część najstarszych członków Stowarzyszenia, w tym prezes, zmarła, wielu zaprzestało swej aktywności w związku z utratą tytułu.

Istniała jednak potrzeba odnowienia reprezentacji środowiska prasy lokalnej i środowiskowej, potrzeba powołania reprezentacji tytułów prasy elektronicznej, potrzeba zintegrowania tych środowisk. Dostrzegła to grupa członków stowarzyszenia. W pierwszej kolejności zostali przyjęci nowi członkowie. Następnie WTPL współorganizowało debaty nt. regulacji gruntów w Warszawie, wzrostu kosztów ogrzewania zasobów mieszkaniowych, gospodarki odpadami. Wspólnie z Działem Varsavian i Mazovian Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy Biblioteki Głównej Województwa Mazowieckiego 8 kwietnia 2025 r. zorganizowano Forum Prasy Lokalnej i Środowiskowej, które ukazało fenomen prasy spółdzielczej. Towarzyszyła temu wystawa aktualnych i archiwalnych wydawnictw spółdzielczych. 14 maja 2026 r., bezpośrednio po Walnym odbyło się, w Bibliotece „Koszykowa”, XXII Forum Prasy Lokalnej i Środowiskowej zatytułowane Media lokalne fundamentem prasy lokalnej.

Walne wybrało Andrzeja Rogińskiego prezesem Warszawskiego Towarzystwa Prasy Lokalnej. W skład Zarządu weszli ponadto: Sławomir Majszak – wiceprezes, Piotr Majewski – sekretarz, Piotr Butkiewicz – skarbnik i Tomasz Kurzydło – członek Zarządu.

Komisja Rewizyjna została wybrana w składzie: , Cezary Domińczak- przewodniczący, Janusz Komur, Renata Wardecka.

Zgodnie ze statutem do celów WTPL należy m.in.: Popieranie, wspomaganie i popularyzowanie prasy lokalnej i środowiskowej, Ochrona zawodowych i twórczych praw osób prowadzących działalność dziennikarską i wydawniczą prasy lokalnej i środowiskowej, Podnoszenie poziomu edytorskiego prasy lokalnej i środowiskowej, Doskonalenie kwalifikacji zawodowych dziennikarzy i wydawców prasy lokalnej i środowiskowej, Działanie na rzecz upowszechnienia kultury i krzewienia dobrych obyczajów. Do ważnych zadań należeć będzie przygotowanie wydawców do poprawienia sytuacji ekonomicznej tytułów.

Towarzystwo deklaruje współpracę ze Stowarzyszeniem Dziennikarzy RP, Izbą Wydawców Prasy, Stowarzyszeniem Wydawców i Autorów Repropol, samorządami Warszawy i Województwa Mazowieckiego.

Red. Andrzej Rogiński pracował w „Sztandarze Młodych”, był inicjatorem powstania tygodnika „Pasmo” a w latach 1994 – 2019 wydawał i redagował tygodnik „Południe”; Obecnie redaguje „Nasze Stokłosy”; Jest członkiem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Dziennikarzy RP.

Artykuł Restauracja Warszawskiego Towarzystwa Prasy Lokalnej pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Rola? Jeszcze w Pluskwie Majakowskiego, rewelacyjnie wystawionej przez Tomka, który grał główną rolę, Prisipkina, byłem kimś w rodzaju lokaja, który wchodzi na scenę i mówi: Jaśnie panie, powóz zajechał… W pierwszej scenie sztuki przekupnia na targowisku rewelacyjnie grał nieodżałowany Andrzej Najman, najprzystojniejszy z moich przyjaciół, w którym kochały się wszystkie koleżanki, zwłaszcza te, które mnie się podobały, ale przy Andrzeju nie miałem szans. Ja w Pluskwie pojawiałem się w drugiej scenie, w hotelu robotniczym, w roli młodego robotnika, który wchodzi na scenę i z rozpaczą w głosie krzyczy: Gdzie buty? Znowu buty rąbnęli. Cóż to, mam je na noc odnosić na Dworzec Kurski do przechowalni ręcznego i nożnego bagażu czy co? Ten krzyk zupełnie mi nie wychodził… Ale moje ambicje teatralne rosły.

W Warszawie w 1966 r. na Międzynarodowych Targach Książki kupiłem dwie publikacje (najpierw trzeba było na specjalnym formularzu złożyć zamówienie, które zdaje się weryfikowała cenzura, potem przesyłka przychodziła pocztą) autorstwa Jamesa Salingera: było to Nine Stories oraz bestseller tamtych lat – The Catcher in the Rye, Buszujący w zbożu. Czytałem to oczywiście, jak wszyscy, w polskim przekładzie Marii Skibniewskiej – ale ten przekład mi się nie spodobał. Więc gdy już miałem oryginał, postanowiłem samemu powieść przetłumaczyć, jednocześnie adaptując ją na scenę. No i wreszcie zagrać główną rolę. Tomek Miłkowski rzecz zaakceptował, podjął się reżyserii i obsadził wszystkie role. Zagrałem nastolatka Holdena Caulfielda. Miałem 19 lat.

W pierwszej scenie Holden rozmawia ze swoim starszym kolegą o dziewczynie, w której się kocha. Kolega najpierw tę Jane Gallagher dezawuuje, potem sugeruje, że gdyby tylko chciał, to zaraz by była jego. Holden rzuca się na niego z pięściami, Stradlater daje mu wycisk, Holden odchodzi i postanawia uciec z domu. Stradlatera grał mój najserdeczniejszy przyjaciel, Zbyszek Jachimski. Na próbach oczywiście robiliśmy choreografię bójki, a nie bójkę, ale przed premierą Tomek się wkurzył i powiedział, żebyśmy się bardziej postarali. Postaraliśmy się. Rzuciłem się, Zbyszek mnie odepchnął, walnąłem głową o fotel, przyjaciel dowalił mi pięścią, zszedłem ze sceny – zgodnie ze scenariuszem, ale z krwotokiem z nosa, czego scenariusz nie przewidywał. Zebrałem oklaski. Po premierze pytano nas, jak zdołaliśmy zrobić taką wiarygodną iluzję bójki. Holden w całej półtoragodzinnej sztuce tylko przez siedem minut jest poza sceną. To były właśnie te minuty, w czasie których mój krwotok został zatamowany i mogłem grać swoją rolę dalej.

Kilka premier później wystawialiśmy jakiś montaż poetycki, który nazywał się Stara rekwizytornia. Byłem tam starym rekwizytorem. Przez kilkanaście minut pudrowano mi włosy tak, żeby wyglądały na siwe. Na peruki nie było nas stać, musieliśmy oszczędzać. Szkoda, że teraz już nie gram starego rekwizytora, można by zaoszczędzić też na pudrze.

Potem przyszły inne role, w innych teatrach i na innych scenach. Może najtrudniejsza była pierwsza scena w teatrze życia, w którym zacząłem grać rolę ojca – kiedy w szpitalu na warszawskim Solcu przyszedłem odebrać żonę i tylko co urodzonego syna. Dwie rzeczy nieprzewidziane w scenariuszu – kiedy pielęgniarka podała mi tłumoczek z koca, w którym zapakowane było dziecko – i pakunek był tak lekki, że mało go nie podrzuciłem w powietrze. A parę minut później, już na ulicy, tłumoczek się poruszył. Powinienem się wzruszyć, ale głównie się przestraszyłem. Bo to coś, co trzymałem w rękach przestało być czymś, a stało się w tym momencie pełnoprawnym kimś, kto ma własną wolę i już teraz w wieku bodaj trzech dni, objawia własne, niezależne ode mnie działania… I to zostało na następne 53 lata…

Potem przez parę lat próbowałem odgrywać rolę dziennikarza – reportera interwencyjnego. Ubierałem się w garnitur, żeby wyglądać poważniej, bo z redaktorem w wieku dwudziestu paru lat mało kto chciał w ważnych sprawach rozmawiać. Kiedyś redakcja „Polityki” wysłała mnie na reportaż pod Poznań, gdzie źle się działo w jednym z domów dziecka. I kiedy zapukałem do drzwi nauczyciela-opiekuna, który do „Polityki” napisał z prośbą o pomoc w walce z dyrekcją i chroniącym ją Komitetem Wojewódzkim Partii – zobaczyłem, że garnitur nie pomógł. Że czytelnik nie uwierzył, iż taki młokos może cokolwiek zrobić w tak skomplikowanej sprawie. Sprawa nie była skomplikowana, ale rzeczywiście niewiele pomogłem.

A potem, w innej sprawie, napisałem zły reportaż, stronniczy, zaorał mnie o wiele starszy i bardziej doświadczony dziennikarz z konkurencyjnego pisma i przez długi czas grałem rolę negatywnego przykładu, studenci się na mnie uczyli i mój casus opisywano w „Zeszytach Prasoznawczych”. Bolało jak cholera, ale ogromnie dużo się wtedy nauczyłem. A nauka nie tylko kosztuje, także boli. I potem pracowałem na roli, a dokładniej – w Pegieerze na Opolszczyźnie, z czego mi został Ulisses Joyce’a i wydany w Czechach album Beatles v písních a obrazech, oba kupione na rynku w Paczkowie, niechęć do popijania paprykarza szczecińskiego koniakiem Martell, bo tylko to można było tam w sklepie kupić i zrobione między polami kukurydzy prawo jazdy.

I marzyłem wtedy, żeby być już na tyle stary i na tyle doświadczony, a może i mądry w jakiejś dziedzinie, żeby móc być niezależnym komentatorem i wypowiadać własne opinie, niezależne od zdania dyrektorów, starszych redaktorów, linii programowych i chęci zdobycia poklasku publiczności. Udało mi się pod koniec życia, w zasadzie już poza progiem działalności zawodowej.

Tyle tylko, że jednocześnie z tą wolnością i poczuciem dystansu przyszła świadomość tego, że to co ja myślę, czego doświadczam i co o tym piszę – nie ma żadnego znaczenia. I to bez względu na to – proszę wybaczyć – czy ktoś to czyta, czy nie. Bo świat, mój świat, zrobił się tak różnorodnie podzielony, że większość ludzi czyta – słucha – ogląda – tylko to, co chce przeczytać, wysłuchać, obejrzeć, bo potrzebuje tylko potwierdzenia własnych opinii. Ten głębszy, bardziej dramatyczny podział jest jeszcze trudniejszy do zaakceptowania, bo dzieli rzeczywistość na maleńką kulkę, może nawet bańkę, w której jestem ja, moje nieliczne i mało ważne sprawy, opinie, doświadczenia i poglądy i drugą, wielką kulę, w której są inne sprawy, opinie, doświadczenia, poglądy i cały Kosmos. Mogę tę swoją bańkę pokolorować, żeby zachęcić resztę świata do jej obejrzenia, może nawet do akceptacji, dodać przypraw, soli, pieprzu, kurkumy i cynamonu, ale i tak to sytuacji nie zmieni i rola, jaką przyjdzie mi odegrać w tej mojej bańce, nie jest ani główna, ani drugoplanowa, nie jest to nawet rola szatniarza czy portiera.

Czy taka konstatacja boli? Bo ja wiem? Kwestia przyzwyczajenia. Choć z wiekiem jest niby więcej czasu na takie przyzwyczajanie się, to jednak ten czas pędzi tak szybko, że nawet jeśli czegoś doświadczymy, to jeśli jest to coś miłego – minie, zanim się o tym przekonam, że jest. Jeśli coś nieprzyjemnego – cóż, zmieni się w nieprzyjemną zwyczajność, jak codzienne golenie i wkładanie skarpetek… Czy to boli? No jasne.

Ale jam nie z soli, ani z roli, ani nawet z coca-coli, tylko z tego co mnie boli.

Maciej Pinkwart

Artykuł Role pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Artykuł Dodatkowy dyżur sekretariatu OW SDRP! pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Tej niewiedzy wyborczej mamy więcej, niż wiedzy. Czy znacie nazwiska wszystkich posłów ze swojego okręgu wyborczego? Zapewne nie, choć pewno wiecie, na kogo sami głosowaliście. Ale czy pamiętacie, jaki był program wyborczy tego na kogo głosowaliście? A z kim z własnej partii ten ktoś konkurował i czym jego oferta różniła się od innych? A czy wiemy, ile kosztowała jakąś partię czy komitet wyborczy kampania do parlamentu czy samorządu na jakimkolwiek szczeblu? Przez ile dni nie było w pracy premiera, ministra, prezydenta, wójta czy pracownika jakiejkolwiek firmy w czasie, gdy „walczył” o mandat, gdy namawiał do głosowania na siebie lub na swoich? I jaki jest tego efekt? Ilu radnych znacie? Ilu uważacie za mądrych i wartych trudu kampanijnego już w połowie kadencji? Ilu posłów jest, według was, elitą narodu? Ilu ministrów rzeczywiście zna się na tym, co robi i choćby nie opowiada bzdur z dziedziny, za którą jakoby jest odpowiedzialny?

Mówi się teraz o konieczności zmiany obecnej polskiej Konstytucji. A ilu z mówiących o tym choćby raz przeczytało tekst polskiej ustawy zasadniczej? I kto potrafi popatrzeć na te postulowane zmiany nie w perspektywie kolejnej kadencji tylko w perspektywie – powiedzmy – pół wieku?

Przywołałem na początku niewiedzę – a może tylko wysoki, blokujący rozum poziom stresu posła lewicy specjalnie, żeby nie myśleli Państwo, że jestem stronniczy i uważam że sejmową żenadę reprezentują wypowiedzi Marii Kurowskiej, Mariusza Błaszczaka, Janusza Kowalskiego, Witolda Tumanowicza, Sławomira Mentzena, Marka Jakubiaka czy Romana Fritza. Wśród 460 posłów i 100 senatorów poziom głupoty, niekompetencji i chamstwa rozkłada się z pewnością nierówno w różnych ugrupowaniach, ale przeciętnie jest zapewne podobny do tego, jaki ma statystyczny Polak. Wybór każdego z nich kosztował od kilkunastu do kilkuset tysięcy złotych. Czy nie zgodzicie się Państwo z opinią, że w większości przypadków to pieniądze wyrzucone w błoto? I że coś w tym trzeba zrobić?

Obowiązująca obecnie Konstytucja RP, którą obóz Pałacu Namiestnikowskiego tak usilnie pragnie zmienić, w preambule stwierdza, że ustawę zasadniczą uchwalamy My, naród… Ta kalka z Konstytucji USA, która stała się słynna w Polsce od czasu pamiętnego przemówienia Lecha Wałęsy w Kongresie Stanów Zjednoczonych 18 listopada 1989 r., kiedy to te dwa pierwsze słowa od razu przetłumaczył na angielski niezapomniany Jacek Kalabiński, a parlamentarzyści amerykańscy, słysząc owe We, the People… wstali i zgotowali Wałęsie owację skłania do dwóch refleksji: po pierwsze kongresmeni amerykańscy znają własną konstytucję, a przynajmniej jej początek. Po drugie, jeśli to naród ustanawia prawa podstawowe, to znaczy, że ja też.

I nie potrzebuję do tego powoływać sobie żadnej rady konstytucyjnej. Głównie dlatego, że byłaby albo niepotrzebna, albo nieskuteczna. Niepotrzebna, gdy będzie składać się z samych dworaków i podlizuchów powołującego. Nieskuteczna – jeśli nie: jak wiadomo, gdzie dwóch Polaków, tam trzy opinie. Więc moja rada konstytucyjna będzie jednoosobowa: sam sobie powymyślam, i nie całość tego przyszłego dokumentu, tylko dwie sprawy, które tam powinny się znaleźć. Oprę się w swoim projekcie na czymś, co jest mi bliskie: zasadach demokracji ateńskiej, logice i obiektywizmie sztucznej inteligencji, o której ostatnio tyle pisałem.

Po pierwsze. Na każdym szczeblu demokracji, od sołectwa do parlamentu, przedstawiciele narodu, mający sprawować władzę, będą pochodzić z losowania spośród osób uprawnionych. Uprawnionymi będą wszyscy obywatele pełnoletni, zamieszkali stale na obszarze, którego dotyczy elekcja, którzy wyrażą zgodę na kandydowanie i którzy nie mają ograniczonych praw obywatelskich. Osoby mieszkające na stałe poza Polską, województwem, gminą, których wybory dotyczą, kandydować nie mogą, bo są outsiderami. Algorytm losowania opracuje AI. Zapewne jeśli chodzi o wyższe szczeble władzy – samorząd wojewódzki, parlament – powinno się wprowadzić cenzus wykształcenia – posiadanie przynajmniej matury powinno być obligatoryjne. Do senatu – jeśli zdecydujemy się go utrzymać w obecnej formie – powinien obowiązywać cenzus wyższego wykształcenia (dyplomy Collegium Humanum – wykluczone!). Być może jednak senat powinien składać się z reprezentantów władzy wykonawczej z poszczególnych województw, akademii naukowych, wyższych uczelni (Collegium Humanum – wykluczone!). W momencie wylosowania do władzy przedstawicielskiej każdy jej członek – jeśli należy do jakiejkolwiek partii politycznej – musi z członkostwa zrezygnować lub je zawiesić na czas swojej kadencji.

Istnieje hipotetyczne niebezpieczeństwo, że wynik losowania będzie niereprezentatywny – jeśli algorytm wylosuje do rady miasta czy gminy skład jednorodny, na przykład będzie to grupa kilkunastu gospodyń domowych w wieku emerytalnym. Albo piłkarzy KS Huragan-Waksmund. Na wyższych szczeblach władzy przedstawicielskiej taki przypadek jest mało prawdopodobny, choć prawdopodobieństwo jest niezerowe. Dlatego też należy skrócić kadencje losowanych władz: od roku na szczeblu podstawowym, do trzech lat na szczeblach centralnych. Przez tak krótki czas nie zdąży się ani nabrać manier autorytarnych, ani skumulować błędów. Powie ktoś, że w ten sposób we władzach nie będzie osób doświadczonych, które demokracji uczyły się przez kilka kadencji. Naprawdę sądzicie, że poseł Leonard Krasucki i posłanka Barbara Bartuś z PiS, poseł Andrzej Grzyb czy Aleksander Maliszewski z PSL, posłanka Zofia Czernow czy poseł Janusz Cichoń z Koalicji Obywatelskiej, poseł Jacek Czerniak czy Wiesław Szczepański z Nowej Lewicy przez te wszystkie kadencje czegoś z techniki sprawowania władzy się nauczyli? A każdy z nich jest w sejmie przynajmniej kilkanaście lat…

Po drugie. Przedstawiciele władzy wykonawczej – sołtysi, naczelnicy, burmistrzowie i prezydenci oraz premier i ministrowie – nie mogą wchodzić w skład władzy wykonawczej. To, co jest teraz, barbarzyńsko łamie zasadę trójpodziału władz: parlament, na przykład, jest wobec rządu organem kontrolnym. W efekcie istniejącej sytuacji minister, będący zarazem parlamentarzystą, ma prawo kontrolować sam siebie. Wszystkie stanowiska kierownicze władzy wykonawczej – od sołtysa po premiera – mają pochodzić z konkursu. Kandydatów mają prawo zgłaszać partie polityczne i organizacje społeczne pod warunkiem, że istnieją co najmniej pięć lat. Wyboru dokonuje odpowiednie ciało przedstawicielskie po wysłuchaniu kandydatów, którzy w wystąpieniu nie dłuższym niż 15 minut mają przedstawić co, jak i z czyją pomocą chcą zrobić dla kraju lub regionu. Wybór zostaje dokonany zwykłą większością głosów. Premier, marszałek, prezydent miasta, burmistrz czy wójt swoich współpracowników dobierają sobie samodzielnie, a ministrowie czy członkowie władz wojewódzkich, powiatowych, miejskich i gminnych podlegają wyłącznie swoim zwierzchnikom. Samorząd czy parlament nie może odwołać ministrów czy naczelników wydziałów – może tylko odwołać ich szef.

A co z sędziami, służbami specjalnymi, wojskiem? To powinny być organizmy zupełnie niezależne, współpracujące z władzami w myśl określonych zasad. Co z wyborem – nominacją – losowaniem prezydenta? Jak to teraz mówią politycy przed kamerami – to dobre pytanie. Ale mój wkład w działalność rady konstytucyjnej na tym się kończy – nie będę się sam męczył. Powiecie, że te moje propozycje wywołają chaos i niepewność co do kierunku, w jakim popłynie nawa państwowa? Możliwe. Ale ten chaos i niepewność nie będą większe niż są teraz, a na pewno będzie uczciwiej, sprawiedliwiej i przyjaźniej.

Wiem, wiem – nie o to w sprawach państwowych chodzi. I dlatego moja prywatna rada konstytucyjna na tym kończy swoją działalność…

Maciej Pinkwart, 14 maja 2026 r.

Artykuł Czy Polska jest republiką? pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Taki stan rzeczy utrzymuje się od wielu lat. Prawo swoje, a urzędnicy, którzy przypisują sobie uprawnienia ustawodawców, swoje. Niebezpieczna to gra, która nie tylko paraliżuje organy państwa, a takim jest przecież Trybunał Konstytucyjny, ale utrwala przekonanie, że można w państwie prawa bimbać na prawo.

Artykuł Poza prawem pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.

Nagroda im. Tadeusza Żeleńskiego-Boya jest przyznawana artystom teatru – aktorom, reżyserom, scenografom oraz dramatopisarzom i krytykom – za najbardziej interesujące dokonania w danym roku lub za całokształt twórczości stanowiącej liczący się wkład w rozwój polskiego teatru. Nosi imię najsłynniejszego polskiego krytyka teatralnego, zamordowanego przez Niemców w czasie II wojny światowej .

Wyróżnienie zostało ustanowione w 1956 r. z inicjatywy Romana Szydłowskiego, wieloletniego prezesa Klubu Krytyki Teatralnej SDP, współzałożyciela Klubu Paryskiego, który dał początek Międzynarodowemu Stowarzyszeniu Krytyków Teatralnych. Pierwszym laureatem nagrody został w 1957 r. Kazimierz Dejmek za inscenizację „Śmierci Winkelrieda”, jednego ze spektakli symbolizujących przemiany polityczne w polskim teatrze w okresie odwilży październikowej.

Wśród 50 laureatów, którzy otrzymali to wyróżnienie w minionych latach, znaleźli się artyści, których twórczość nadawała kształt polskiemu teatrowi, m.in.: Kazimierz Dejmek, Zbigniew Zapasiewicz, Jerzy Grzegorzewski i Henryk Tomaszewski (nagrodzeni dwukrotnie), Tadeusz Kantor, Konrad Swinarski, Krystyna Skuszanka, Lidia Zamkow, Adam Hanuszkiewicz, Jacek Woszczerowicz, Gustaw Holoubek, Janusz Wiśniewski, Krystyna Janda, Jan Peszek, Piotr Cieplak, Jerzy Radziwiłowicz, a w roku ubiegłym Mateusz Pakuła.

Będziemy zaszczyceni Państwa obecnością

dr Tomasz Miłkowski

honorowy wiceprezydent IATC/AICT

prezes polskiej sekcji

Artykuł Zaproszenie na galę Nagrody Boya pochodzi z serwisu Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej.